Ponowne badania lekarskie na prawo jazdy – kiedy są wymagane?

Ponowne badania lekarskie na prawo jazdy są wymagane, gdy starosta skieruje Cię na kontrolę stanu zdrowia albo gdy nie zgadzasz się z treścią orzeczenia lekarskiego. Wniosek o ponowne badanie składa się pisemnie w terminie 14 dni od otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Poniżej wyjaśniamy, kiedy dokładnie trzeba je wykonać i jak wygląda cała procedura.

Kiedy starosta kieruje na dodatkowe badania stanu zdrowia?

Starosta może skierować kierowcę na ponowną kontrolę lekarską, gdy ma uzasadnione wątpliwości co do jego stanu zdrowia. Taka sytuacja zachodzi między innymi po skazaniu za jazdę pod wpływem alkoholu lub po hospitalizacji z powodu utraty przytomności. Celem badania jest weryfikacja, czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami.

Najczęściej skierowanie następuje w następujących okolicznościach:

• skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości,
• hospitalizacja po utracie przytomności,
• podejrzenie uzależnienia od alkoholu lub innych środków odurzających,
• udokumentowana historia agresji drogowej,
• objawy neurologiczne, w tym omdlenia lub zaburzenia błędnika.

Badanie przeprowadza lekarz działający w ramach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (WOMP). Negatywny wynik może prowadzić do cofnięcia uprawnień do kierowania, co bywa szczególnie dotkliwe dla osób pracujących jako kierowcy zawodowi.

Jakie przesłanki zdrowotne najczęściej występują?

W praktyce lekarz ocenia przede wszystkim uzależnienia, historię zachowań agresywnych na drodze oraz szeroko rozumiane problemy neurologiczne. Omdlenia i zaburzenia błędnika to częste powody kierowania na dodatkową diagnostykę, podobnie jak stan po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

Orzeczenie lekarskie może przy tym zawierać konkretne ograniczenia: krótszy termin ważności uprawnienia, wykaz pojazdów, ich wyposażenia i oznakowania lub przystosowania, a także specjalne wymagania wobec osoby kierującej.

Czym różni się badanie kontrolne od odwoławczego?

Badanie kontrolne następuje z inicjatywy starosty i ma potwierdzić, czy nadal nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Tryb odwoławczy to z kolei ponowne badanie lekarskie, o które występuje osoba badana lub podmiot kierujący, gdy nie zgadza się z treścią pierwotnego orzeczenia.

Zakres obu procedur bywa podobny – obejmuje wzrok, słuch, sprawność ruchową, ocenę równowagi, układ sercowo-naczyniowy i oddechowy oraz stan psychiczny. W razie wskazań lekarz może rozszerzyć diagnostykę o EKG, test poziomu glukozy, a u kierowców zawodowych także o psychotesty i badania neurologiczne.

Jak złożyć wniosek o badanie odwoławcze?

Podstawę prawną stanowi art. 79 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zarówno osoba badana, jak i podmiot kierujący na badania mogą wystąpić o ponowne badanie, jeśli nie zgadzają się z treścią orzeczenia lekarskiego.

Wniosek o ponowne badanie lekarskie składa się pisemnie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem lekarza, który je wydał.

Wniosek ma charakter odwołania. Warto w nim sformułować konkretne zarzuty wobec postawionej diagnozy i unikać ogólnych stwierdzeń.

Jak wypełnić wniosek i zachować termin?

Termin na złożenie wniosku wynosi 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego. Aby zachować formalną poprawność, wykonaj te kroki:

• sporządź odwołanie w formie pisemnej,
• wskaż dokładnie, z którymi ustaleniami lekarza się nie zgadzasz,
• powołaj się na dokumentację medyczną,
• złóż wniosek za pośrednictwem lekarza, który wydał orzeczenie.

Ponowne badanie jest przeprowadzane na koszt osoby badanej. Wyjątek dotyczy badań wstępnych, okresowych i kontrolnych, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy.

Jakie dokumenty dołączyć do odwołania?

Nie zawsze korzystne jest przedstawianie wszystkich dostępnych dokumentów. Właściwy dobór materiału bywa ważniejszy niż ich liczba, dlatego warto rozważyć dołączenie:

• aktualnych wyników badań laboratoryjnych,
• zaświadczeń od lekarza prowadzącego,
• dokumentacji potwierdzającej dotychczasowe leczenie,
• opinii specjalistycznych, jeśli były wydane.

Gdzie przeprowadza się badanie odwoławcze?

Badanie odwoławcze wykonuje jednostka wyższego rzędu. Takie rozwiązanie zapewnia bezstronność w rozpatrzeniu sprawy. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 81 ustawy o kierujących pojazdami wskazują jednostki wyższego rzędu.

Do wyznaczonych ośrodków należą:

• Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie,
• Instytut Medycyny Pracy w Łodzi,
• Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia w Sosnowcu,
• Instytut Medycyny Wsi w Lublinie,
• Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego,
• Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie.

Osoba badana może wybrać jeden z tych ośrodków. W praktyce oznacza to konieczność zaplanowania wizyty poza miejscem zamieszkania, jeśli w pobliżu nie ma takiej jednostki.

Jakie terminy i opłaty obowiązują w 2026 roku?

W 2026 roku badanie lekarskie na prawo jazdy kosztuje 200 zł. Postępowanie odwoławcze jest płatne z własnych środków osoby badanej, chyba że obowiązek pokrycia kosztów wynika z przepisów Kodeksu pracy.

W tabeli zestawiono najważniejsze informacje o rodzajach badań.

Oprócz badań odwoławczych istnieją również badania okresowe. Dla kierowców zawodowych obowiązują one co 5 lat do 60. roku życia, a po 60. roku życia co 30 miesięcy. Kierowcy amatorzy otrzymują orzeczenie nawet na 15 lat, chyba że lekarz stwierdzi ograniczenia zdrowotne.

Co po negatywnym wyniku dodatkowej weryfikacji?

Orzeczenie wydane po badaniu odwoławczym jest ostateczne i wiąże starostę. To oznacza, że starosta może cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami albo wprowadzić ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia.

Kierowcy przysługuje jeszcze skarga do sądu administracyjnego.

Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania jest ostateczne i wiąże starostę.

Sąd administracyjny ma jednak ograniczone możliwości kontroli. Nie może powołać biegłego ani merytorycznie sprawdzać diagnozy, dlatego największe znaczenie ma solidne odwołanie na wcześniejszym etapie.

Kopia orzeczenia ze stwierdzonymi przeciwwskazaniami zdrowotnymi trafia do starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. W określonych przypadkach uprawniony lekarz przesyła ją również marszałkowi województwa mazowieckiego.